Moun souvan itilize mo "twomatik" nan yon sans jeneral lè yo dekri evènman lavi estrès trè estrès. Pou egzanp, American Psychological Association (APA) defini "chòk" kòm repons emosyonèl yon moun nan yon evènman trè negatif (twoublan).
Sepandan, pwofesyonèl sante mantal defini evènman twomatik nan fason trè espesifik. Gid yo itilize yo te chanje e yo kontinye evolye kòm konpreyansyon yo sou sa ki konstitye yon evènman twomatik te ogmante.
Konpreyansyon sa a se espesyalman enpòtan lè yo ap eseye aprann si wi ou non yon moun ka gen pòs twomatik twoub estrès (PTSD) .
Definisyon DSM yon evènman twomatik
Konpare ak edisyon anvan nan Manyèl la dyagnostik ak estatistik nan maladi mantal (DSM), edisyon an 5yèm plis klèman detay eleman ki nan yon evènman twomatik, patikilyèman nan kad nan dyagnostik PTSD. DSM-5 defini PTSD deklannche kòm kalite sa yo nan evènman twomatik:
- Ekspoze nan lanmò aktyèl oswa menase
- Grav aksidan
- Vyolasyon seksyèl
Anplis de sa, ekspoze a dwe lakòz soti nan youn oswa plis nan sitiyasyon sa yo, nan ki moun nan:
- Dirèkteman eksperyans evènman twomatik la
- Temwen evènman an twomatik nan moun
- Aprann ke evènman an twomatik ki te fèt nan yon manm fanmi fèmen oswa zanmi pwòch (ak lanmò aktyèl la oswa menase ke yo te swa vyolan oswa aksidan)
- Eksperyans, premye fwa, repete oswa ekstrèm ekspoze a detay (dezagreyab) detay sou evènman an twomatik (pa aprann sou li nan medya, foto, televizyon, oswa sinema, eksepte pou evènman ki gen rapò ak travay)
Èske gen yon fason yo di si gen yon moun ki te atravè yon evènman twomatik?
Senpleman mete, li depann de. Menm si ou se trè pre moun nan, ou pa ka avi siy debaz yo nan chòk , ki ka gen ladan parèt souke moute ak "soti nan li." Yon moun ka gen tou sentòm disosyativ - pa egzanp, pa ka reponn a kesyon ou oswa kòmantè, tankou si li pa t la.
Sepandan, lòt siy ke yon moun se twomatize ka pi fasil pou ou nan plas:
- Anksyete , ki ka parèt nan fòm la, pou egzanp, edginess, chimerik, konsantrasyon pòv, balans imè, "lannwit pè," oswa panik atak
- Ekòs emosyonèl oswa imè tankou kòlè , refi, oswa tristès
- Siy fizik - sa yo enkli yon batman kè kous, fatig, palin, letaji, oswa enkapasite pou fè fas a sa ki te rive
Ki sa ki nan pi enpòtan pou ou pou w konnen? Sa pi bonè moun nan ka pale sou evenman twomatizan an , pi bon chans yo se ke li oswa li pral geri san efè pèsistan. Kenbe nan tèt ou ke efè alontèm nan yon evènman twomatik yo anjeneral pi grav.
E si mwen pa vle fache moun lan, oswa Èd mwen refize?
Li difisil eseye ede lè yon zanmi oswa yon moun ou renmen pa vle pale sou sa ki te pase. Li ka difisil pou fè efò pou jwenn moun nan reponn, sitou si ou santi w ke w ap pouse lwen. Men, ou se nan yon bon plas ede lè ou:
- Konprann definisyon yon evènman twomatik
- Ka idantifye kèk nan siy yo
- Yo vle kenbe ofri èd menm si li pa aksepte an premye
Sonje byen, kalm ou, sipò k ap pran swen apre yon evènman twomatik ka fè yon gwo diferans nan ki jan byen-ak kouman vit-moun ki twomatize restaure.
Sous:
"Twoub Estrès Posttraumatic." American Psychiatric Association, American Psychiatric Publishing (2013).
PsychGuides.com. Chòk Sentòm, Kòz, ak Efè. http://www.psychguides.com/guides/trauma-symptoms-causes-and-effects/.