Anpil moun ki gen maladi pèsonalite Borderline (BPD) fè eksperyans entans ak kwonik wont. Wont , yon emosyon pwòp tèt ou-konsyan ki asosye avèk yon sans de vo anyen, tèt-meprize, oswa pwòp tèt ou-loathing ka an pati eksplike to yo segondè nan tèt-mal ak konpòtman komèt swisid nan moun ki gen BPD.
Ki sa ki se wont?
Nou itilize mo a tout tan tout tan an, men ki sa egzakteman se "wont?" Wont konsidere kòm youn nan emosyon pwòp tèt ou-konsyan yo ; li se yon emosyon ki gen rapò ak konpòtman nou oswa pwòp tèt ou, souvan nan relasyon ak opinyon lòt moun.
Lòt emosyon pwòp tèt ou-konsyan enkli anbarasman ak kilpabilite.
Malgre ke liy ki genyen ant emosyon sa yo te konsèptualize nan diferan fason, yon fason yo panse sou sa a se ke wont se diferan pase anbarasman oswa kilpabilite paske nou santi de emosyon sa yo an relasyon ak konpòtman nou an, Lè nou konsidere ke wont se yon emosyon ki gen rapò dirèkteman nan nou sans pwòp tèt ou. Pou konprann distenksyon sa a, se pou nou sèvi ak egzanp yon zak san reflechi ke kèk moun ki gen BPD ap goumen ak: shoplifting.
Imajine ke, sou enpilsyon, ou shoplifted yon bagay ki sòti nan yon magazen. Menm si pa gen moun ki te jwenn soti sou shoplifting a, ou ka fè eksperyans kilpabilite, yon santiman ke ou te fè yon bagay ki mal. Si yon moun te jwenn enfòmasyon sou konpòtman ou, ou ka fè eksperyans anbarasman, santi a ou jwenn lè lòt moun jwenn ou te fè yon bagay ki vyole nòm sosyal.
Wont, nan lòt men an, se yon santiman ke ou se move oswa merite pou meprize.
Li pa nesesèman sou yon konpòtman espesifik oswa evènman men se yon santiman pou yo te mank kòm yon moun. Ou ka santi w wont apre achtè, men wont pote avèk li yon lòt jijman.
BPD ak wont
Anpil moun ki gen BPD eksperyans omniprésente ak kwonik wont, kèlkeswa konpòtman yo. An reyalite, rechèch sijere ke wont ka distenge BPD soti nan lòt maladi.
Nan yon sèl etid, fanm ki gen BPD rapòte plis wont-prananite pase fanm sante oswa fanm ki gen fobi sosyal, yon maladi enkyetid karakterize pa pè nan sitiyasyon sosyal epi yo te evalye pa lòt moun.
Fanm ak BPD ak twoub estrès pòs-twomatik (PTSD) pa gen pi gwo wont-pranzesse pase fanm ki gen BPD pou kont li. Sa a sijere ke wont-pranzess ka gen rapò ak espesyalman nan BPD olye ke ko-rive sentòm ki gen rapò ak chòk.
Relasyon ant wont, tèt-mal, ak swisid
Anplis de k ap grandi rechèch ki montre yon koneksyon ant BPD ak wont, yon kantite ekspè yo te sijere yon koneksyon ant wont ak ekspre pwòp tèt ou-mal ak tantativ swisid .
Yo te montre wont endepandan ki montre yo dwe asosye ak menas swisid sot pase yo ak panse aktyèl ak sot pase tèt yo. Wont kapab tou previz epizòd ekspre pwòp tèt ou. Pou egzanp, yon sèl etid demontre ke fanm ki gen BPD ki te eksprime plis wont lè ap pale de konpòtman pwòp tèt ou-mal yo te plis chans pou pwòp tèt ou-mal nan tan kap vini an.
Redwi wont
Malgre gwo doulè emosyonèl ki te pwodwi pa santiman wont nan BPD, trè kèk ekspè te eseye devlope tretman ki dirèkteman diminye santiman wont.
Sepandan, kèk syans preliminè yo te montre ke konpetans nan dyalektik konpòtman terapi nan "Aksyon opoze" ka ede diminye wont sou evènman espesifik.
Malerezman, moun ki santi wo nivo wont kapab santi tou motive pou yo kache wont yo pou yo pè pou lòt moun ka jije yo pou yo pa akseptab. Men, sekrè sa a ka jwenn tou nan fason pou rekiperasyon an. Si terapis ou pa konnen ke ou ap fè wont, li pral difisil pou yo entèvni.
Sous:
Brown MZ, Linean MM, Konte KA, Murray A, Chapman AL. "Wont kòm yon Predictor Prospective nan aksidan endepandan blese nan twoub pèsonalite Borderline: Yon analiz Multi-Modal." Konpòtman Rechèch ak Terapi ; 47 (10): 815-822, 2009.
> Liyèn, MM. "Manyèl Fòmasyon Ladrès pou Trete Borderline pèsonalite twoub." New York: Guilford Press, 1993.
Rizvi SL, Linehan MM. "Tretman an nan wont Maladaptive nan twoub pèsonalite Borderline: Yon etid pilòt nan 'Aksyon kontwole.'" Kognitif ak konpòtman pratik ; 12 (4): 437-447, 2005.
Rüsch N, Lieb K, Göttler I, Hermann C, Schramm E, Richter H, Jakòb GA, Corrigan PW, Bohus M. "Wont ak Implicit Self-konsèp nan Fi ki gen twoub pèsonalite twoub." Journal Ameriken an nan Sikyatri ; 164 (3): 500-508, 2007.
Rüsch N, Corrigan PW, Bohus M, Kühler T, Jakòb GA, Lieb K. "Enpak la nan Twoub Estrès Posttraumatic sou Emosyonèl enpitisyon enplisit ak eksplisit nan mitan fanm ak twoub pèsonalite Borderline Journal of Maladi Nève ak Mantal 195 (6): 537-539, 2007.